Toekomstplannen Gent-Ham: van gas naar dokwater
De energiecentrale aan de Ham levert al meer dan 60 jaar energie aan de stad. Deze energie is door de jaren heen steeds schoner geworden. En er staan nog meer duurzame plannen op stapel. Woon je in de buurt? Dan kreeg je een uitnodiging voor de infomarkt op 16 juni 2026.
De centrale levert warmte en elektriciteit
De centrale Gent-Ham levert vandaag warmte én elektriciteit. Via het warmtenet verwarmt de site onder meer sociale wooncomplexen, AZ Sint-Lucas, gebouwen van Universiteit Gent en Zwembad Van Eyck.
Met 23 kilometer leidingen is het warmtenet van Gent het grootste van België. Elk jaar levert het ongeveer 55.000 MWh warmte, vergelijkbaar met het verbruik van ongeveer 5.000 gezinnen.
De warmteproductie gebeurt vandaag nog grotendeels met warmtekrachtkoppelingen en stoomboilers op gas. Zo gaat er bijna geen warmte verloren en stoten we elk jaar 400 ton minder CO2 uit.
Wist je dat Gent-Ham één van de vier black start-centrales in België is? Als er een algemene stroompanne is, kan de centrale op eigen kracht terug opstarten. Zo kan het andere energiecentrales én het elektriciteitsnet weer in gang helpen.
100 jaar energie: de centrale die zichzelf heruitvindt
De energiecentrale aan het Handelsdok maakt al meer dan 100 jaar deel uit van Gent. De imposante schoorsteen is een baken in de Gentse skyline. Wat eronder gebeurt evolueerde door de jaren heen op het ritme van de nieuwste technologieën en energiebehoeften: van steenkool naar diesel, van diesel naar aardgas.
Waar ooit steenkool brandde, draait straks een warmtepomp op water uit het Handelsdok. De oudste nog actieve energiecentrale van België maakt zich op voor haar schoonste en meest duurzame periode ooit. Innovatief, duurzaam en schoon.
Naar een nog schoner warmtenet
We willen de warmteproductie in Gent-Ham nog schoner maken. Het gebruik van elektriciteit in plaats van aardgas is daarbij cruciaal. Precies daarom komen er nieuwe installaties op de site: een e-boiler en warmtepompen. Samen zullen deze installaties zorgen voor een toekomstgericht warmtenet voor Gent met minder CO₂-uitstoot, minder stikstofuitstoot en dus een betere luchtkwaliteit.
Nieuwe e-boiler zet elektriciteit om in warmte
In de loop van 2026 nemen we een gloednieuwe e-boiler in gebruik. Wanneer er meer elektriciteit op het net is dan er op dat moment verbruikt wordt, zet de boiler de overtollige elektriciteit om in warmte. Die warmte gaat rechtstreeks naar het warmtenet of wordt eerst tijdelijk opgeslagen in de warmtebuffer.
De e-boiler maakt op die manier het warmtenet schoner én het elektriciteitsnet stabieler.
Warmtepompen: water uit Handelsdok als energiebron
Het water in het nabijgelegen Handelsdok bevat van nature warmte en daar maken we slim gebruik van. Een warmtepomp onttrekt warmte uit het dokwater en verwarmt ze verder op tot de ideale temperatuur voor het warmtenet. Voor dat bijverwarmen is elektriciteit nodig, maar veel minder dan wanneer je die warmte van nul opwekt. Tegen 2031 willen we de 1e warmtepomp in gebruik nemen en tegen 2035 mogelijk een 2e.
Uitgebreid milieuonderzoek brengt de impact van het gebruik van het dokwater in kaart, zodat er geen negatieve gevolgen zijn voor de omgeving.
Beter voor de buurt, beter voor Gent
De toekomstplannen voor Gent-Ham dragen bij tot een duurzamer warmtenet en een betere luchtkwaliteit in de stad. De combinatie van de e-boiler en warmtepompen kan de uitstoot van stikstof van het warmtenet op termijn met ongeveer 80% doen dalen.
We onderzoeken ook nieuwe aansluitingen voor appartementen of gebouwen op het warmtenet. Hoe meer aansluitingen, hoe minder afzonderlijke verwarmingsketels en hoe minder uitstoot.
Zo helpt het warmtenet van Gent-Ham niet alleen de buurt vooruit, het is ook een goede zaak voor de klimaatdoelstellingen van de stad, Vlaanderen en Europa.
Omgevingsgvergunning aangevraagd
Om de nieuwe installaties te kunnen bouwen, is er een vergunning nodig. Die vragen we samen aan met een hervergunning van de bestaande installaties. De omgevingsvergunningsaanvraag bevat ook een milieueffectenrapport of MER.
Milieueffectenrapport of MER
Het rapport is ingediend. Het beschrijft de resultaten van een grondig onderzoek over de impact van de plannen op onder meer lucht- en waterkwaliteit, geluid, biodiversiteit en gezondheid.